Regelmatige updates over uw vakgebied?
12 juli 2018 - 367 keer bekeken

In juli stond het volgende artikel in Dichterbij van Rabobank Uden/Veghel. Dit wilde ik jullie niet onthouden.

Verpakken versus verspillen
Komkommers verpakt in plastic of kaas in barrièreverpakkingen: veel consumenten storen zich aan verpakkingen. Is dat wel terecht als we tegelijkertijd minder voedsel willen verspillen?

Weg met ons wegwerpgedrag

Of het nu gaat om groenten, fruit, aardappels in schijfjes of kant-en-klaarmaaltijden; het lijkt wel of er steeds meer verpakkingen bij komen. Dat klopt, want de vraag naar gemaksvoeding en voedselveiligheid neemt alleen maar toe. Dat heeft onder andere te maken met de steeds kleinere gezinnen en de toename van het aantal een- en tweepersoonshuishoudens. Consumenten hebben daarom behoefte aan kleinere porties eten en drinken, waarvan zij minder hoeven weg te gooien. Dit zorgt voor meer verpakkingen, maar die kleineren verpakkingen zijn wel degelijk zinvol. ‘Zolang we maar oog houden voor duurzaamheid in de breedste zin van het woord’, vertelt Joan Hanegraaf uit Keldonk. Als directeur-eigenaar van Oerlemans Packaging Group, een grote producent van kunststofverpakkingen en folies, en voorzitter van belangenbehartiger NRK Verpakkingen, brengt hij politiek, industrie en consument samen. ‘Het doel is om de kunststofverpakkingsketen te verduurzamen. In 2050 moeten we wereldwijd 10 miljard monden voeden. Kunststofverpakkingen helpen om al dat voedsel vers bij de consumenten te krijgen en zo de welvaart te verhogen. Maar dan moeten we wel af van plastic afval. Op land en in zee.’

Krimpfolie
Wat maakt een verpakking nou duurzaam? Daarbij spelen verschillende factoren een rol. Dat gaat verder dan afval alleen. ‘Andere materialen zijn weliswaar ook goed te recyclen, maar de productie ervan kost vaak veel energie’, schetst Joan Hanegraaf. ‘Kunststofverpakkingen zijn heel functioneel, licht, goedkoop en voedselveilig. Dat betekent onder andere ook minder brandstofverbruik, minder CO2-uitstoot en lagere transportkosten. Als je alle aspecten om voedselverspilling tegen te gaan tegen elkaar afzet, dan wint kunststof het altijd van andere verpakkingsmaterialen. Onze krimpfolies voor beschermen van komkommers is een heel mooi voorbeeld. Veel mensen denken dat deze verpakt wordt om ze schoon te houden. Maar de échte reden is dat de komkommer zonder deze folie verdampt en bij mensen thuis in de kliko verdwijnt. Met slechts een halve gram verpakkingsmateriaal is de komkommers liefst tien dagen langer houdbaar. Terwijl je voor het telen van een komkommer in de kas 500 gram fossiele grondstof nodig hebt: een factor van 1000 op 1. Dankzij de krimpfolie om de komkommer vergroot je dus de kans dat deze daadwerkelijk wordt opgegeten en voorkom je voedselverspilling.’

Beboeten of belonen?
Ondanks het nut van plastic bij het terugdringen van voedselverspilling, zien consumenten vooral de problematiek van de groeiende afvalberg. ‘Het probleem is eigenlijk heel simpel’, vindt Joan Hanegraaf. ‘Alles wat je consumeert heeft een milieubelasting. Het is de uitdaging die gevolgen voor het milieu zo veel mogelijk te beperken. Verreweg de belangrijkste vervuilende factor is het wegwerpgedrag in onze maatschappij. Thuis zit het scheiden van afval wel in het systeem van veel mensen. Voor elke afvalstroom hebben we een bak staan. Het echte probleem zit hem in de out-of-homeconsumptie. Een koekje eten in de auto? Gooi de wikkel maar uit het raam en vervolgens het lege drinkblikje erachteraan. Zelf ga ik graag naar popfestivals. Jaren geleden kreeg je je drankje in een glas, wat op zich een prima verpakking is. Tot er door het gedrag van bezoekers te veel incidenten en ongelukken plaatsvonden. Nu zie ja alleen nog maar plastic bekertjes, wat het wegwerpgedrag weer in de hand werpt. We moeten er dus samen voor zorgen dat afval niet in het milieu komt en overtredingen strenger aanpakken. Loop maar eens door Canada, Singapore of Japan. Daar kennen ze geen zwerfafvalprobleem door het lik-op-stukbeleid. Als je daar iets op straat gooit, kun je rekenen op een stevige boete. De omgekeerde weg – belonen van goed gedrag – is geen oplossing. Neem het statiegeld op petflesjes. Mensen nemen vaak niet eens de moeite om het weer in te leveren. Bovendien, we gaan toch ook geen statiegeld heffen op het rietje, de dop, kauwgum of sigarettenpeuken? Allemaal producten die het milieu zwaar belasten’.

Wereldprobleem oplossen
Met zijn bedrijf Oerlemans Packaging wil Joan Hanegraaf de problematiek rondom de groeiende afvalberg aanpakken. Zo begon het bedrijf al in 1992 met het ontwikkelen van biodegraderende tuinbouwfolie op basis van maiszetmeel. ‘En nu op basis van suikerriet’, aldus Hanegraaf. ‘We kunnen ook folie produceren uit rioolslib. Die technologie hebben we al in huis. Daarmee zijn we een van de koplopers. Toch merk ik dat plastic een negatieve lading heeft. Overdag koopt de consument graag voorverpakte producten, maar ’s avonds op het feestje gaat het over de plastic soep. Die discussie is goed, maar er valt nog veel winst te behalen. Zo nodigen wij in onze fabriek in Genderen regelmatig schoolklassen uit, en ontwikkelden we samen met de kunststof- en rubberindustrie lespakketten. Wat is het voordeel van kunststof? En wat is het nadeel als dat in de natuur terechtkomt? Overigens heb ik het idee dat de jeugd daar bewuster mee bezig is dan volwassenen. Dat is goed nieuws, want als je wereldproblemen wilt oplossen, kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen.’

Foto: Wim Roefs
Tekst: Roestvrij taal

 

Reacties

Plaats een reactie